← Powrót do Bloga
Niebieska butelka z białą pipetą i biały słoiczek na niebieskim podeście, obok bursztynowej kropli na talerzyku.

Retinoidy – co to za grupa i czym różni się od retinolu?

Słownik pojęć

Retinoidy to grupa naturalnych i syntetycznych związków o aktywności związanej z witaminą A. Obejmuje zarówno składniki kosmetyków, jak i substancje stosowane w lekach. Retinol jest jednym z przedstawicieli tej rodziny, dlatego określenia „retinoidy” i „retinol” nie są pełnymi synonimami.

Taką szeroką definicję grupy przedstawia przegląd Futoryan i Gilchrest dotyczący retinoidów i skóry. W codziennej rozmowie o pielęgnacji kluczowe jest ustalenie konkretnej substancji oraz rodzaju preparatu, zamiast traktowania całej grupy jako jednego składnika.

Jakie nazwy należą do tej rodziny?

W kosmetykach spotyka się m.in. retinol i retinal. W dermatologii stosowane są także leki zawierające inne retinoidy, np. adapalen czy tretinoinę. Rozróżnienie składników kosmetycznych i leczniczych omawia DermNet.

Nazwy te nie tworzą prostej skali, na której każdy kolejny produkt jest po prostu „silniejszą wersją” poprzedniego. Różnią się budową, przeznaczeniem i warunkami stosowania. Znaczenie ma także droga podania: preparat nakładany na skórę nie jest tym samym co lek przyjmowany doustnie.

Retinoidy w pielęgnacji a leczenie dermatologiczne

Kosmetyk można wybierać z myślą o wyglądzie tekstury skóry czy drobnych linii. Leczenie choroby wymaga natomiast określenia wskazań i zasad właściwych dla danego leku. DermNet opisuje zastosowania miejscowych retinoidów m.in. w trądziku oraz wybranych problemach związanych z uszkodzeniem posłonecznym.

Nie należy zastępować przepisanego leczenia przypadkowym serum tylko dlatego, że oba produkty są kojarzone z witaminą A. Podobnie wynik badania tretinoiny nie jest automatycznym dowodem działania dowolnego kremu z retinolem.

Przy ocenie informacji sprawdzaj zatem trzy elementy: dokładną nazwę substancji, postać produktu i problem, którego dotyczyło badanie. To pozwala uniknąć porównywania nieporównywalnych preparatów.

Czy łuszczenie jest konieczne?

Suchość, zaczerwienienie i łuszczenie należą do możliwych działań niepożądanych miejscowych retinoidów. Nie są warunkiem skutecznej pielęgnacji. Zasady używania leku wynikają z zaleceń lekarza i dokumentacji produktu; przy kosmetyku należy respektować jego instrukcję oraz reakcję skóry.

Łączenie wielu nowych preparatów naraz utrudnia ustalenie, który wywołuje problem. Przy aktualnym podrażnieniu pomocne jest uporządkowanie podstaw ochrony bariery hydrolipidowej, zamiast oceniania rutyny wyłącznie według liczby składników aktywnych.

Retinoidy a ciąża

EMA wskazuje, że doustnych leków retinoidowych nie wolno stosować w ciąży; część podlega programom zapobiegania ciąży. Miejscowych leków z tej grupy również nie stosuje się w ciąży i podczas jej planowania, jako środek ostrożności. To różne sytuacje pod względem ekspozycji i ryzyka. Źródło: EMA — środki ostrożności dotyczące leków retinoidowych.

AAD zaleca także unikanie retinoidów w kosmetycznej pielęgnacji podczas ciąży. Dobór produktów należy wtedy omówić z lekarzem. Źródło: AAD — pielęgnacja w ciąży.

Wiedzę o kosmetycznym zastosowaniu składników rozwiniesz w kursie o retinolu, witaminie C i antyoksydantach.

Źródła

  1. Futoryan i Gilchrest, przegląd retinoidów i ich związku ze skórą, 1994, PMID: 7984345.
  2. DermNet, miejscowe retinoidy: zastosowania i działania niepożądane.
  3. European Medicines Agency, bezpieczeństwo stosowania leków retinoidowych w związku z ciążą.
  4. American Academy of Dermatology, pielęgnacja skóry w ciąży.
Masz więcej pytań?
Kliknij
chevron-down