Sebum, czyli łój skórny, jest mieszaniną lipidów wytwarzaną przez gruczoły łojowe. Współtworzy warstwę substancji znajdujących się na powierzchni skóry. Nie jest potem ani kosmetycznym zanieczyszczeniem, które organizm produkuje bez żadnego celu.
Pojęcie pojawia się w opisach cery tłustej, szamponów oraz kosmetyków matujących. Żeby właściwie czytać te opisy, warto oddzielić trzy kwestie: wydzielanie łoju, widoczny połysk i zawartość wody w naskórku. Nie są one jednym parametrem.
Do charakterystycznych składników ludzkiego łoju należą m.in. triglicerydy, estry woskowe i skwalen. W jego składzie występują też inne frakcje lipidowe. Produkcja i skład zależą od wielu uwarunkowań, w tym wpływu hormonów oraz różnic osobniczych. Źródło: Stewart — lipidy gruczołów łojowych.
Skwalen obecny w sebum warto odróżnić od skwalanu stosowanego w kosmetykach. Podobne nazwy nie oznaczają identycznych związków chemicznych. Również obecność jednego składnika łoju w produkcie nie sprawia, że kosmetyk w pełni odtwarza naturalną wydzielinę gruczołu.
Lipidy powierzchniowe pochodzą z różnych źródeł. Lipidy warstwy rogowej obejmują przede wszystkim ceramidy, cholesterol i wolne kwasy tłuszczowe. Skład łoju jest inny; dopiero współwystępowanie różnych frakcji tworzy złożone środowisko powierzchni skóry. Źródło: przegląd zróżnicowania lipidów powierzchniowych skóry.
Sebum uczestniczy w ochronie powierzchni skóry, lecz nie jest całą barierą hydrolipidową. Z tego powodu intensywny połysk nie dowodzi, że każdy element bariery funkcjonuje prawidłowo. Nie stanowi też prostego odpowiednika dobrego nawilżenia.
To rozróżnienie pomaga zrozumieć, dlaczego osoba z cerą tłustą może interesować się kosmetykami z ceramidami. Potrzeby pielęgnacyjne nie muszą sprowadzać się do usunięcia widocznego tłuszczu.
Łój pochodzi z gruczołów łojowych i ma charakter lipidowy. Pot jest inną wydzieliną, pochodzącą z gruczołów potowych, której istotną część stanowi woda. Na powierzchni skóry obie wydzieliny mogą się mieszać, dlatego samo odczucie wilgoci albo błyszczenia nie rozstrzyga, co dominuje.
Podobnie połysk po nałożeniu kremu może wynikać z pozostawionej warstwy produktu. Nie należy na tej podstawie od razu wnioskować o nagłym wzroście aktywności gruczołów łojowych. W ocenie pielęgnacji ważne są okoliczności obserwacji.
Jedną z metod oceny lipidów powierzchniowych jest sebumetria. Osobna definicja wyjaśnia jej zasadę oraz znaczenie przygotowania skóry i miejsca pomiaru.
Opis może dotyczyć różnych efektów: ograniczenia połysku, pochłaniania lipidów na powierzchni albo wpływu na ich wydzielanie. Przed porównaniem kosmetyków sprawdź, jaki efekt producent rzeczywiście badał i jak długo go oceniano.
Nie należy też traktować ilości łoju jako samodzielnego rozpoznania trądziku czy zaburzeń hormonalnych. W słowniku temat ujścia mieszka i gromadzenia materiału opisuje hasło zaskórniki. Odczytanie pełnego obrazu skóry wymaga szerszego kontekstu niż pojedyncza cecha.
Zasady rozpoznawania potrzeb pielęgnacyjnych omawia Roczna Szkoła Kosmetyczna Online.
