Kwas azelainowy jest kwasem dikarboksylowym wykorzystywanym w preparatach nakładanych na skórę. Ma właściwości przeciwzapalne, wpływa na zaburzone rogowacenie w obrębie mieszków i znajduje zastosowanie między innymi w leczeniu trądziku oraz grudkowo-krostkowej postaci trądziku różowatego. Nie jest kolejnym przedstawicielem grupy AHA. Źródło: DermNet — charakterystyka kwasu azelainowego.
Jego zastosowanie nie sprowadza się do silnego złuszczania powierzchni skóry. W dermatologii znaczenie mają także działanie przeciwzapalne i wpływ na zmiany zaskórnikowe. To odmienny punkt wyjścia niż oczekiwanie natychmiastowego „odświeżenia” po jednorazowym peelingu.
Nazwa substancji nie jest jednak rozpoznaniem problemu skórnego. Zaskórniki, rumień i krosty mogą wymagać innego postępowania, dlatego nie należy wybierać leczenia wyłącznie na podstawie podobieństwa zdjęcia lub nazwy produktu.
W randomizowanym badaniu z 2024 roku porównano 15-procentowy żel z kwasem azelainowym z podłożem bez tej substancji. Badano rumień i przebarwienia pozostające po zmianach trądzikowych przez 12 tygodni. Spośród 72 uczestników badanie ukończyło 60. Autorzy odnotowali poprawę wybranych wskaźników koloru zmian i ocen klinicznych. Źródło: Shucheng i wsp. — badanie zmian pozapalnych.
Wynik wspiera zastosowanie badanej formuły, ale nie dowodzi usuwania każdego rodzaju plam. Obserwacja była krótka, część uczestników nie ukończyła badania, a projekt zarejestrowano retrospektywnie. Nie oceniano w ten sposób wszystkich kosmetyków zawierających kwas azelainowy ani trwałego efektu po wielu latach.
Samo występowanie tej samej nazwy składnika nie oznacza zamienności produktów. Przy leku punktem odniesienia są jego zatwierdzone wskazania, ulotka i zalecenia dotyczące stosowania. Przy kosmetyku należy sprawdzić deklarowane przeznaczenie oraz instrukcję producenta. DermNet wyraźnie odsyła do dokumentacji leków właściwej dla danego kraju; opis preparatu dostępnego za granicą nie określa automatycznie sytuacji produktu w Polsce.
Tak. Możliwe są pieczenie, świąd, zaczerwienienie i łuszczenie, szczególnie przy skórze bardzo wrażliwej. Silne lub narastające objawy wymagają odstawienia preparatu i konsultacji. Dobra tolerancja u wielu osób nie oznacza tolerancji u każdej. Źródło: DermNet — działania niepożądane.
Przy analizie składów pomocna jest definicja INCI. Jeśli uczysz się planowania pielęgnacji w pracy zawodowej, poznaj program rocznej szkoły online Ogólnopolskiej Akademii Kosmetologii.
