← Powrót do Bloga
Duża szklana kropla, małe przezroczyste kulki i butelka z pipetą na niebieskim podeście przed pomarańczowym kołem.

Humektanty – co to jest i jak wiążą wodę w skórze?

Słownik pojęć

Humektanty to substancje, które przyciągają i wiążą wodę, pomagając utrzymać nawilżenie warstwy rogowej naskórka. W kosmetykach pełnią tę funkcję między innymi gliceryna, mocznik i kwas hialuronowy. Nazwa określa sposób działania składnika. Nie oznacza, że serum lub krem zawiera wyłącznie substancje z tej grupy.

Jak działają humektanty?

Humektant jest hydrofilowy, czyli ma powinowactwo do wody. Zwiększa zdolność warstwy rogowej do jej zatrzymywania. To inny mechanizm niż tworzenie warstwy ograniczającej parowanie. Przykłady takich składników wymienia DermNet w opisie kremów barierowych.

W rozmowie o pielęgnacji warto rozróżniać zawartość wody w naskórku i szybkość jej utraty. Te dwa zagadnienia są powiązane, ale nie są jednym pomiarem. Utratę wody przez naskórek opisuje TEWL. Dlatego informacja „produkt nawilża” nie mówi jeszcze, jakie dokładnie parametry oceniono w badaniu.

Co pokazują badania gotowych połączeń składników?

W badaniu z udziałem 30 zdrowych kobiet oceniano 1,3-propanediol, również w połączeniach z glikolem butylenowym lub gliceryną. Preparaty nakładano na przedramiona, a nawilżenie i TEWL mierzono do ośmiu godzin. Zaobserwowano poprawę badanych parametrów; dodatek gliceryny zwiększał efekt nawilżający propanediolu. To badanie Pinto i współautorów, opublikowane w 2024 roku.

Wynik dotyczy konkretnych stężeń, połączeń i warunków testu. Nie oznacza, że każdy kosmetyk z propanediolem lub gliceryną zapewni identyczny efekt na twarzy. Osiem godzin obserwacji także nie jest dowodem długotrwałego leczenia choroby skóry.

Drugie badanie porównywało krem zawierający glicerynę i wazelinę z jego podłożem oraz wariantami zawierającymi jeden z tych składników. U 51 zdrowych ochotników z suchą skórą osobno oceniano nawilżenie i TEWL. Gliceryna poprawiała nawilżenie, a komponent wazelinowy ograniczał utratę wody. Autorzy zaznaczyli, że badania nie zaprojektowano do oceny korzyści terapeutycznej. Źródło: randomizowane badanie połączenia gliceryny i wazeliny.

Czy humektant trzeba łączyć z innymi składnikami?

Formuły nawilżające często łączą kilka funkcji. Humektant pomaga wiązać wodę, okluzja ogranicza jej parowanie, a emolient poprawia miękkość i gładkość skóry. Taki podział przedstawia DermNet w opracowaniu o produktach nawilżających.

Nie wynika z tego obowiązek kupowania trzech oddzielnych kosmetyków. Jeden krem może już łączyć te role. Najpierw sprawdź przeznaczenie produktu oraz instrukcję; dopiero potem oceniaj, czy potrzebujesz dodatkowego kroku pielęgnacji.

Jak rozpoznać humektant w kosmetyku?

Poszczególne składniki omówiono w definicjach betainy, Sodium PCA i trehalozy. Pomagają one rozpoznać nazwy w składzie i odróżnić funkcję surowca od deklaracji dotyczącej gotowego kosmetyku.

Szukaj informacji o składzie w wykazie INCI, a nie wyłącznie w nazwie handlowej. Określenie „serum nawilżające” opisuje cel produktu, ale nie jest pełnym opisem jego receptury.

Sama obecność rozpoznanego humektantu nie pozwala obliczyć, o ile wzrośnie nawilżenie. Przy porównywaniu deklaracji producentów sprawdź, czy wynik dotyczy gotowego kosmetyku, jak długo trwał pomiar i z czym go porównywano. To bardziej użyteczne niż założenie, że dłuższa lista humektantów musi oznaczać lepszy produkt.

Najczęstsze pytania o humektanty

Czy humektant i emolient oznaczają to samo?

Nie. Pierwsze określenie dotyczy wiązania wody, drugie zmiękczania i wygładzania skóry. W gotowej formule funkcje mogą się uzupełniać.

Czy humektanty znajdują się tylko w serum?

Nie. Rodzaj opakowania ani nazwa „serum” nie definiują grupy składników. Humektant może być częścią wieloskładnikowego kremu lub innej formuły.

Czy więcej humektantu zawsze znaczy lepiej?

Nie można tego zakładać. Wynik badania określonej receptury nie wyznacza uniwersalnego najlepszego stężenia dla każdego produktu i każdej osoby.

Czy nawilżenie i odbudowa bariery są synonimami?

Nie. Nawilżenie jest jednym z elementów funkcjonowania skóry. Budowę i zadania jej bariery wyjaśnia hasło bariera hydrolipidowa.

Uporządkuj wiedzę o składnikach

Sprawdź program rocznej szkoły online Akademii Kosmetologii, jeśli chcesz rozwijać podstawy analizy kosmetyków i pielęgnacji skóry.

Masz więcej pytań?
Kliknij
chevron-down